Oostmahorn 29
9133 DT Anjum
Telefoon: 0519 20 20 40
Email: info@deblijedobber.nl
Waarom is de Lauwerszee afgesloten?
De Lauwerszee was een ondiepe zeearm in het noorden van Nederland, gelegen tussen Friesland en Groningen. In 1969 werd de zee afgesloten van de Waddenzee door de aanleg van de Lauwersdijk, waarna het gebied veranderde in een zoetwatermeer: het Lauwersmeer. De afsluiting was bedoeld om de regio te beschermen tegen overstromingen en om landbouwgrond te winnen. Vandaag de dag is het Lauwersmeer een van de mooiste natuurgebieden van Nederland, vlak bij restaurant De Blije Dobber.
Toeristen missen het mooiste van het Lauwersmeer omdat ze niet weten wat er te doen is
Veel bezoekers rijden door het gebied zonder te weten welke rijkdom er verborgen ligt. Het Lauwersmeer is een van de weinige plekken in Nederland waar je vrijwel geen verkeer hoort, waar zeehonden op de oever liggen en waar de lucht vol vogels zit. Wie niet weet waar te beginnen, mist dat allemaal. De oplossing is simpel: plan je bezoek rond de haven van Lauwersoog, waar je direct toegang hebt tot wandelroutes, botenverhuur en horecagelegenheden aan het water.
Een dagje Lauwersmeer zonder goed eten is een gemiste kans
Na een lange wandeling of een tocht over het water heb je trek. Wie dan geen goed restaurant in de buurt heeft, eindigt met een zakje patat uit een automaat of rijdt een half uur om. Restaurants in Lauwersoog zijn er niet in overvloed, dus het loont om vooraf te weten waar je terechtkunt voor een echte maaltijd in een ontspannen sfeer aan het water, zonder dat je de natuur hoeft te verlaten.
Wat was de Lauwerszee en waar lag het?
De Lauwerszee was een ondiepe zeearm in het noorden van Nederland, gelegen tussen de provincies Friesland en Groningen. Het was een restant van de vroegere Middelzee en stond in open verbinding met de Waddenzee. De zee was gemiddeld slechts een paar meter diep en werd omgeven door kwelders, slikken en kleine dorpjes langs de kust.
De Lauwerszee had eeuwenlang een belangrijke functie als vaarroute en visgebied voor de omliggende dorpen. Plaatsen als Anjum, Zoutkamp en Dokkum hadden directe banden met de zee. Vissers voeren er dagelijks op uit en het gebied was bekend om zijn rijke vogelleven en getijdennatuur.
De ligging maakte het gebied kwetsbaar voor stormvloeden. Bij zware stormen stond het omringende land regelmatig onder water, wat voor de bewoners een voortdurende bedreiging vormde. Die kwetsbaarheid was uiteindelijk de belangrijkste reden om de zee af te sluiten.
Waarom is de Lauwerszee afgesloten?
De Lauwerszee werd afgesloten om twee hoofdredenen: bescherming tegen overstromingen en de winning van nieuwe landbouwgrond. Na de watersnoodramp van 1953 besloot de Nederlandse overheid dat de kustverdediging in het noorden moest worden versterkt. De afsluiting van de Lauwerszee was onderdeel van dat bredere veiligheidsplan.
De watersnoodramp van 1953 trof vooral Zeeland en de zuidwestelijke delta, maar maakte duidelijk hoe kwetsbaar laaggelegen kustgebieden in heel Nederland waren. De Lauwerszee lag op een plek waar een storm vanuit de Waddenzee grote schade kon aanrichten aan het omliggende land. Een dijk dwars door de zeearm zou dat risico wegnemen.
Daarnaast speelde de landaanwinning een rol. Nederland had na de Tweede Wereldoorlog behoefte aan meer landbouwgrond en het droogleggen van de Lauwerszee leek een logische stap. Uiteindelijk werd slechts een deel van het gebied ingepolderd. Een groot gedeelte bleef water en werd omgevormd tot het Lauwersmeer dat we vandaag kennen.
Wanneer werd de Lauwerszee afgesloten en hoe lang duurde dat?
De afsluiting van de Lauwerszee vond plaats op 23 mei 1969. De aanleg van de Lauwersdijk, een dam van ruim tien kilometer lang, duurde meerdere jaren. De voorbereidingen en de daadwerkelijke bouw namen samen ruwweg een decennium in beslag, gerekend vanaf de eerste plannen in de jaren vijftig.
De bouw van de dam was een grote technische opgave. Werklieden moesten in getijdenwater werken en de dam moest bestand zijn tegen zware stormen vanuit de Waddenzee. Op 23 mei 1969 werd de laatste opening in de dam gesloten, een moment dat destijds breed werd uitgemeten in de Nederlandse media.
Na de sluiting duurde het nog jaren voordat het water in het meer volledig zoet was. Het zout spoelde langzaam weg en de natuur paste zich aan het nieuwe zoetwatermilieu aan. Die overgang had grote gevolgen voor de planten en dieren die er leefden.
Wat is het verschil tussen de Lauwerszee en het Lauwersmeer?
De Lauwerszee was een zoute zeearm, open verbonden met de Waddenzee en onderhevig aan getijden. Het Lauwersmeer is het zoetwatermeer dat na de afsluiting in 1969 ontstond. Het belangrijkste verschil is dus het watertype: zout en getijdengebonden tegenover zoet en stilstaand.
Met de overgang van zout naar zoet veranderde het hele ecosysteem. Schelpdieren en zeevis verdwenen grotendeels, terwijl zoetwatervissen, rietvogels en moerasplanten het gebied in bezit namen. Het Lauwersmeer ontwikkelde zich tot een van de rijkste natuurgebieden van Nederland, met name voor vogels.
Ook de menselijke activiteit veranderde. Waar de Lauwerszee vooral gebruikt werd voor de beroepsvisserij en als vaarroute, is het Lauwersmeer nu een recreatiemeer. Zeilers, kanoërs, fietsers en wandelaars trekken er elk jaar naartoe, zeker in de zomer als het gebied op zijn mooist is.
Wat zijn de gevolgen van de afsluiting van de Lauwerszee?
De afsluiting had zowel positieve als negatieve gevolgen. Aan de positieve kant: de regio werd beter beschermd tegen overstromingen en er ontstond een waardevol zoetwaternatuurgebied. Aan de negatieve kant verdween de traditionele beroepsvisserij op de zee en veranderde het karakter van de omliggende dorpen ingrijpend.
Vissers uit plaatsen als Zoutkamp verloren hun directe toegang tot de Waddenzee en moesten omvaren via de sluis in de Lauwersdijk. Dat maakte de beroepsvisserij duurder en omslachtiger. Sommige vissersfamilies stopten, anderen pasten zich aan. De visserscultuur in het gebied is er nooit helemaal hetzelfde door geworden.
Voor de natuur pakte de afsluiting uiteindelijk positief uit. Het Lauwersmeer is nu een Nationaal Park en een belangrijk broedgebied voor zeldzame vogelsoorten. Zeehonden rusten op de oevers en trekvogels gebruiken het gebied als tussenstop op hun lange reizen. De biodiversiteit is er opmerkelijk hoog voor zo’n klein gebied.
Wat kun je vandaag de dag doen bij het Lauwersmeer?
Bij het Lauwersmeer kun je wandelen, fietsen, zeilen, kanoën en vogels kijken in een van de mooiste natuurgebieden van Noord-Nederland. Vanuit de haven van Lauwersoog vertrekken ook boottochten naar de Waddenzee en het eiland Schiermonnikoog. Het gebied leent zich voor een rustige dagtrip of een langere vakantie.
- Wandelen langs de oevers van het meer, met kans op zeehonden en zeldzame vogels
- Fietsen door de polders en langs de Lauwersdijk met uitzicht over het water
- Zeilen of kanoën op het meer, te boeken via verhuurpunten in Lauwersoog
- Vogelobservatie in het Nationaal Park Lauwersmeer, een van de beste vogelgebieden van Nederland
- Een veerboot nemen naar Schiermonnikoog, vertrekkend vanuit Lauwersoog
Het gebied rondom het Lauwersmeer is ook culinair de moeite waard. Na een dag buiten is er niets fijner dan aanschuiven voor een goede maaltijd aan het water.
Genieten bij het Lauwersmeer bij De Blije Dobber
De Blije Dobber ligt aan het water in Anjum, op een steenworp afstand van het Lauwersmeer en Lauwersoog. Het restaurant is de ideale plek om je dag in de natuur af te sluiten met een heerlijke lunch, diner of borrel. Wat maakt De Blije Dobber bijzonder:
- Een gevarieerd menu met klassieke Nederlandse gerechten en internationale opties, voor elk wat wils
- Verse ingrediënten en een ontspannen sfeer aan het water, met uitzicht op de ondergaande zon
- Een uniek sociaal concept waarbij cliënten van zusterzorgorganisatie Alex-Cares meewerken in het restaurant
- Mogelijkheid om het restaurant exclusief te huren voor bruiloften, verjaardagen, jubilea of bedrijfsfeesten
- Geopend van donderdag tot zondag, van 11:30 tot 20:00 uur
Ben je van plan om het Lauwersmeer te bezoeken en wil je daarna heerlijk eten aan het water? Reserveer dan een tafel bij De Blije Dobber in Anjum via telefoon 0519 20 20 40 of via de website. We zien je graag.
Veelgestelde vragen
Is het Lauwersmeer het hele jaar door toegankelijk voor bezoekers?
Ja, het Lauwersmeer is het hele jaar door toegankelijk. De mooiste periodes zijn het voorjaar (voor broedvogels en bloeiende natuur) en de zomer (voor watersport en wandelen). In de herfst en winter biedt het gebied spectaculaire vogelconcentraties van trekvogels. Houd er wel rekening mee dat sommige verhuurpunten en horecagelegenheden, zoals De Blije Dobber, beperkte openingstijden hebben buiten het hoogseizoen.
Heb je speciale kennis of uitrusting nodig om vogels te kijken in het Nationaal Park Lauwersmeer?
Nee, je hebt geen speciale expertise nodig om te genieten van het rijke vogelleven in het Lauwersmeer. Een gewone verrekijker is al voldoende om zeearenden, lepelaars en grutto’s van dichtbij te bewonderen. Er zijn goed bewegwijzerde uitkijkpunten en vogelkijkhutten verspreid door het park, zodat ook beginners moeiteloos zeldzame soorten kunnen spotten. Een vogelgids of een gratis app zoals ObsIdentify kan je helpen bij het herkennen van de soorten.
Hoe kom ik het beste met de auto of het openbaar vervoer naar het Lauwersmeer?
Met de auto rij je via de N361 richting Lauwersoog, dat goed bereikbaar is vanuit Groningen (circa 45 minuten) en Leeuwarden (circa 50 minuten). Met het openbaar vervoer neem je de bus vanuit Groningen of Dokkum richting Lauwersoog; controleer de actuele dienstregeling via 9292.nl. Houd er rekening mee dat de busverbindingen buiten het hoogseizoen beperkter zijn, dus een auto of fiets is het meest flexibel.
Zijn er geschikte routes voor gezinnen met jonge kinderen bij het Lauwersmeer?
Absoluut. Het Lauwersmeer heeft meerdere vlakke en verharde wandel- en fietsroutes die ideaal zijn voor gezinnen met jonge kinderen of kinderwagens. De route langs de Lauwersdijk is eenvoudig te rijden en biedt prachtig uitzicht over het water. Na afloop kun je met het hele gezin aanschuiven bij De Blije Dobber, waar het menu voor elk wat wils biedt, van jong tot oud.
Kan ik een boot huren zonder vaarbewijs op het Lauwersmeer?
Ja, in Lauwersoog kun je kleine boten, kano’s en fluisterbootjes huren zonder vaarbewijs. Voor grotere zeilboten of motorjachten is een vaarbewijs doorgaans wel vereist. Informeer bij de verhuurpunten in de haven van Lauwersoog naar de actuele mogelijkheden en tarieven, want het aanbod kan per seizoen verschillen.
Wat is het beste moment op de dag om zeehonden te zien bij het Lauwersmeer?
Zeehonden zijn het vaakst te spotten tijdens laagwater, wanneer ze op zandbanken en oevers rusten om op te warmen. In de vroege ochtend en late middag is de kans het grootst dat ze rustig op de kant liggen. Houd altijd minimaal 30 meter afstand om de dieren niet te verstoren, en gebruik een verrekijker voor de beste waarneming.
Is het mogelijk om het Lauwersmeer te combineren met een bezoek aan Schiermonnikoog op één dag?
Dat is zeker mogelijk, al vraagt het wel om een vroege start. De veerboot naar Schiermonnikoog vertrekt vanuit Lauwersoog en de overtocht duurt circa 45 minuten. Plan je overtocht ’s ochtends vroeg, breng een paar uur door op het eiland, en sluit je dag af met een wandeling langs het meer en een diner bij De Blije Dobber in Anjum. Controleer de actuele veertijden via Wagenborg Passagiersdiensten, want die variëren per seizoen.